2. MURAT’IN ÖLÜMÜ (1421-1444/1446-1451)
  Sultan Murat Edirne Segedin anlaşmasıyla batıda ve Karamanoğullarıyla Ağustos 1444’te imzalanan anlaşmayla doğuda sulhu sağladı ve devleti tehlikeden kurtardığı inancı vardı.  2. Murat devlet dizginlerini henüz 13 yaşında bulunan oğlu Mehmet’in eline teslime karar verdiği vakit kırk yaşına gelmemişti. Mehmet’in pek genç olması kendisinde şiddetli bir endişe duyurmaktan geri kalmıyordu.
  2. Murad’ın oğlu Mehmet’i tahta geçirmesinde Jan Hunyad karşısında Osmanlı olduklarının mağlubiyetleri, uc beylerinin muhalefetine yol açmıştır. Ayrıcada o dönemlerde ölen büyük oğlu Alaaddin’in, Padişahın ruhunda büyük sarsıntılar meydana getirmesidir.
  Genç yaşta tahta çıkan 2. Mehmed’in tecrübesizliğinden dolayı, düşebileceği hatalara, meydan vermemek için, eski vezirlerini mahiyetine verdi. Halil Paşa yeni padişah namına sadrazam sıfatıyla devleti idareye devam etmiştir. Murat’ta bu feragattan sonra Manisa’ya çekilmiştir. Bu tahttan feragatı Karamanoğlu tarafından (Macar Kralının; “Türk’e bundan iyi fırsat mı bulursunuz ki, Osmanoğlu deli olup oğlunu, tahta geçirdi”), diye bildirdi. Bu suretle segedin antlaşmasının daha mürekkebi kurumadan Haçlılar, harekete geçtiler. Karamanoğlu da Haçlı birliklerine “siz oradan ben buradan Osmanlının işini, ihtimam edelim. Gayreti içindeydi. Haçlıların hazırlıklarına karşı Osmanlıda hazırlıkta bulunmuştu. Veziri azam Çandarlı Halil Paşa ile Sarıca Paşa ve İshak Paşalar, durumu 2. Mehmet’e anlatarak, babası Murat’ın tekrar tahta çıkmasının isabetli olacağını bildirdiler. Bunun üzerine, yazılan mektupta, cevap veren Sultan Murat; itiraz edince, bu defa oğlundan mektup aldı.
  “Eğer padişah biz isek, size emrediyoruz. Gelip ordunuzun başına geçin, yok siz iseniz, gelip devletinizi müdafaa edin!”  Bunun üzerine bütün tereddütleri kalkan Sultan Murad baş komutan sıfatıyla ordunun başına geçti.
  Varna, Mora ve Arnavutluk seferinden sonra (17-19 Ekin arası 1448) tarihinde cereyan eden 2. Kosova Savaşı Osmanlı’nın kesin zaferiyle sonuçlanmıştır. Bu savaştan sonra Haçlılar sefer tertip edemediler ve devamlı savunma durumuna düştüler. 
  Sultan Murad bu ikinci defadaki hükümdarlığından bir seneden az kalarak hiçbir tehlike baş göstermediğini gördükten sonra, ikinci kez oğlu Oruç Bey’in, kaydına göre, istikbali üzere hükümdar yaparak Manisa’ya gitmiştir. Sultan Mehmet babasının arzusu ile saltanattan çekilerek yerine hükümdar olduğunu bir name ve hediyelerle Memlûk Sultanı’na bildirmiştir. Sultan Mehmed’in 2. hükümdarlığı az sürdü. Çünkü devlete dışardan gelen baskılar sebebiyle 2. Murad tekrar başa geçmiştir. Döneminde birçok olaya imzasını atmıştır.
  2. Kosova savaşından sonra Edirne’ye dönen Sultan Murad hem zaferi kutlamak hem de oğlu Şehzade Mehmet’i evlendirmek üzere büyük şenlik yapılması için hazırlıklara başladı. Bizans imparatoru, 8. İomes ölmüş, (1448’de) yerine geçecek oğlu olmadığı için kardeşleri arasında mücadele başlamıştır. Mora Despotu olan Konstantin kardeşi Dimitros’a karşı mücadele ettiği sırada, Sultan Murad’a elçiler göndererek tahta çıkarılmasında yardımcı olmasını istedi. Sultan Murad onun imparator olmasını kabul ederek, gelen elçileri hediyelerle geri gönderdi. Böylece 2. Murat’ın yardımını alan Konstantin, 12 Mart 1449 tarihinde Bizans’ın imparatoru oldu. 2. Murad, Dulkadiroğlu Süleyman Bey’in kızı Sittir Hatun’la evlenecek olan Şehzade Mehmet’in doğu ve batıdaki, bütün dost hükümdarlar ile bütün tabi beyleri Edirne’ye davet etti. 1450 kışında yapılan bu muhteşem düğünden sonra, Şehzade Mehmet karısıyla birlikte Manisa’ya yerleşti. 2. Murad düğün şenliklerinden kısa bir süre sonra nüzül isabetiyle 3 Şubat 1451 yılında 49 yaşında vefat etmiştir. 
  Sultan Murad’ın cesedi ilaçlandıktan sonra oğlu Manisa Valisi Şehzade Mehmet gelinceye kadar koruma altına alındı. 16 gün sonra oğlu gelip hükümdar olunca iki buçuk yıl önceki vasiyeti üzerine “vefatında beni Bursa’ya oğlu Alaattin’in yanına gömünüz. Mezarımın üstüne muhteşem türbe yaptırmayınız. Vücudumu doğrudan doğruya gömün ki Cenabı hak Rahmeti üstüme yağsın. Mezarımın üstüne, dört duvar yapınız ve hafızların oturmaları için mahalleler yapınız... Cenazemi Perşembe günü naklediniz ki, defin cuma günü yapılabilsin” Yanına hiçkimse gömülmemek üzere Bursa’ya gönderildi ve Simavlar mahallesinde 1426 yılında, tamamlanan Muradiye Cami’nin yakınındaki türbesine gömüldü.
  Bir başka kaynağa göre 2. Murad 49 yaşında olarak çoğu zaman kendisi için safa ve dinlenme yeri olan Edirne gölünün bir adasında ve ziyafet esnasında inme inmesiyle vefat etti... 2. Murad hakkında gerek Osmanlı tarihçileri gerek İslam ve Hristiyan tarihçilerinin beyanına göre; Sultan Murda otuzyılı dolduran padişahlığı süresince adaleti, iyi ruhu ve cömertliği ile tanınan aynı zamanda ince ruhlu hassas, Türk milletinin latırasında dindar lütufkar sözüne sadık, yiğit ve tedbirli bir hükümdardı. Savaşta olduğu gibi barışta da sözünün doğru gerçekçi eriydi. Verdiği sözü tutanlara karşı çok iyi davranır, ahidini bozanlar hakkında çok şiddetli acımasız olurdu. O’da bazı hükümdarlar gibi tahttan inmiştir. Ancak diğerlerine göre aradaki fark şu idi. 2. Murad tahtı, espiri gevşekliğinden, yahut devlet işlerinden fikir zaafından, nefret ettiğinden dolayı değil, aksine genç yaşta her şey elinde bulunurken, rahat bir hayat geçirmek arzusu ile tahttan kendisi ayrılmıştır. Fakat bu rahat hayatı devletin menfaati için iki defa kenara itmiştir.
  2. Murad’ın 2 defa feragat ederek 3 defa cülusunun tarihte misali yoktur. Osmanlı devletinde, ondan beri hiçbir padişah, kendi arzusuyla tahtından inmemiştir. Başka ülkelerde de tahtını bırakan olmuştur, ancak bu şekil değildir. Örneğin 5. Şarl dünyanın bütün zevklerini, bir manastırda geçirmiştir.
  2. Murad musiki, şiir ve edebiyata düşkündü, idarecilikte ve askerlikte, üstün kabiliyete sahipti.
  Hammere onun için; “otuz yılı dolduran saltanatında memleketine şerefle, adaletle idare etmiş, milletin hafızasına dindar, haktanır, hayırhan bir sultan hatırası