Dünya üzerindeki en yaşlı dağ ya da dağ sırası hangisi? Bir dağın yaşı nasıl belirleniyor?


Kıtaların birbirine çarpması sırasında yerkabuğunun kıvrılması Himalaya Alp Toros Dinar ve Kuzey Anadolu Dağları gibi sıradağların oluşumuna neden oldu. Tetis Denizi’nin tortullarından oluşan bu sıradağların yükselişi tamamlandığında Tetis Denizi’nin varlığı da sona erdi. Anadolu’nun en yaşlı dağları olarak kabul edilen Kuzey Anadolu dağları (pontidler) 300 milyon yıl kadar Önce (Karbonifer) şekillenmeye başladı. Jura’nın başlarında (200 myö) Torosların Çevresi yükseldi. Kretase döneminde ise (142-65 myö) kuzey ve güneydeki dağ sıralarının kıvrılmasıyla Anadolu’nun iç kısımlarında Şekillenmeye başlamıştır. Dünya üzerindeki en yaşlı dağ ve dağ sıraları; Great Smoky dağlarında bulunan (North Carolina ve Tennessee) Allegheny Blue Ridge ve Catskill dağlarıdır. 300 milyon yıl Önce kıtaların birbiri ile çarpışması ile oluşan Appalachian dağ sedimanter kayaçlardan oluşmuştur. 2000 mil boyunca Maine'den Georgia eyaletine kadar uzanmaktadır.

Bilim adamları yaptıkları çalışmalar ve araziler ile yaş analizinde belli yollar izlerler. Bir dağın yaşının bulunması kolay bir iş değildir. İncelenecek ve yaşı hakkında yorumlar oluşturulacak olan dağın ya da başka bir oluşuğun ilk önce jeolojisi incelenir. Sedimanter kayaçlardan oluşan bir oluşuk ise sedimanter istif ile ve fosil içeriği ile yaş yorumuna gidilebilir. Bu işlemler uzun soluklu işlemlerdir. Yaşlandırmada birçok teknik vardır. Eğer oluşuk sedimanter değilse ve fosil içeriği yoksa o zaman tüm dağ boyunca alınan ana kayaç örneklerinden jeokimyasal analizlere gidilebilir. Tüm jeokimyasal analizler yapıldıktan sonra da izotop analizine girilir ve bu izotop analizlerinden çıkacak sonuçlar dağın yaşını verebilir. Bunun gibi birçok teknik yaşlandırmada kullanılmaktadır.

__________________